ภาคประชาสังคม-นักวิชาการ เรียกร้องนายกฯตั้งกรรมการอิสระสอบปม ‘ซอและ ดอเลาะ’ ถูกยิงที่จะแนะ
เสนอกรอบ 2 เดือน เปิดผลต่อสาธารณะ
เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2569 ภาคประชาสังคมและนักวิชาการออกแถลงการณ์ถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรียกร้องให้จัดตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงเฉพาะกิจ กรณีนายซอและ ดอเลาะ อายุ 21 ปี ถูกยิงได้รับบาดเจ็บในพื้นที่ตำบลช้างเผือก อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส เมื่อคืนวันที่ 22 สิงหาคมที่ผ่านมา ท่ามกลางข้อสงสัยว่ากระสุนอาจมาจากเฮลิคอปเตอร์ของเจ้าหน้าที่
แถลงการณ์ระบุว่า เหตุการณ์ความรุนแรงเมื่อวันที่ 22 สิงหาคมสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างและมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 3 ราย โดยกรณีนายซอและเป็นเหตุที่ได้รับความสนใจจากสังคม เนื่องจากพยานในพื้นที่ให้ข้อมูลว่าเห็นประกายไฟจากเฮลิคอปเตอร์ที่บินอยู่บริเวณด้านหน้าจุดเกิดเหตุ ขณะที่ กอ.รมน. และฝ่ายทหารยืนยันว่ามีเฮลิคอปเตอร์ลาดตระเวนในพื้นที่จริง แต่ปฏิเสธว่าไม่มีการยิงจากอากาศยาน
ภาคประชาสังคมและนักวิชาการเห็นว่า ความแตกต่างของข้อมูลจากสองฝ่ายกำลังสร้างข้อสงสัยต่อข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ และอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นในกระบวนการตรวจสอบ เนื่องจากยังมีหลายประเด็นที่ไม่มีคำอธิบายซึ่งเป็นที่ยอมรับร่วมกัน
จึงเสนอให้นายกรัฐมนตรีตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงเฉพาะกิจที่มีความเป็นอิสระ โปร่งใส และรอบด้าน โดยอาศัยแนวทางเดียวกับคณะกรรมการอิสระที่เคยถูกตั้งขึ้นเพื่อตรวจสอบเหตุการณ์สำคัญในอดีต พร้อมย้ำว่าเป้าหมายไม่ใช่การกล่าวหาหรือตัดสินเจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดล่วงหน้า แต่เพื่อให้ทุกฝ่ายสามารถนำเสนอข้อมูลและพยานหลักฐานได้อย่างเต็มที่
สำหรับภารกิจหลักของคณะกรรมการ มีข้อเสนอให้ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ การค้นหาความจริงและรวบรวมข้อเท็จจริงจากทุกฝ่าย การตรวจสอบพยานหลักฐานทางการแพทย์และนิติวิทยาศาสตร์ การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ รวมถึงการเสนอแนวทางป้องกันไม่ให้เกิดเหตุในลักษณะเดียวกันซ้ำอีก
ด้านองค์ประกอบของคณะกรรมการ เสนอให้มีผู้แทนรัฐบาล ผู้แทนคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผู้นำศาสนา ผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชนและกฎหมาย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติวิทยาศาสตร์ ผู้แทนสตรี และผู้นำตามธรรมชาติหรือบุคคลที่ได้รับการยอมรับจากผู้เสียหายและชุมชน
ขณะเดียวกัน เสนอให้หน่วยงานฝ่ายความมั่นคงที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์มีหน้าที่ให้ข้อมูลและความร่วมมืออย่างเต็มที่ แต่ไม่ควรมีอำนาจชี้ขาดผลการตรวจสอบ เพื่อรักษาความเป็นกลางและความน่าเชื่อถือของกระบวนการ
ในด้านอำนาจหน้าที่ มีข้อเสนอให้คณะกรรมการสามารถเรียกเอกสาร ข้อมูล และหลักฐานจากหน่วยงานรัฐ รวมถึงข้อมูลการบินและบันทึกการปฏิบัติการของเฮลิคอปเตอร์ในวันเกิดเหตุ เชิญเจ้าหน้าที่ ผู้ได้รับบาดเจ็บ พยาน และผู้เกี่ยวข้องมาให้ข้อมูล รวมถึงตั้งคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และลงพื้นที่รวบรวมพยานหลักฐานโดยตรง
นอกจากนี้ ยังเสนอให้สามารถตรวจสอบเวชระเบียน ผลการรักษา บาดแผล พยานบุคคล ข้อมูลทางเทคนิค ตลอดจนจัดให้มีมาตรการคุ้มครองความปลอดภัยแก่ผู้ได้รับบาดเจ็บ พยาน และผู้ให้ข้อมูล เพื่อป้องกันการข่มขู่ กดดัน หรือแทรกแซง
แถลงการณ์เสนอให้คณะกรรมการดำเนินงานภายในกรอบเวลา 2 เดือนนับจากวันที่มีคำสั่งแต่งตั้ง และจัดทำรายงานผลการตรวจสอบเสนอต่อรัฐบาลและเปิดเผยต่อสาธารณะ โดยคำนึงถึงสิทธิ ความเป็นส่วนตัว และความปลอดภัยของผู้ได้รับผลกระทบและพยาน
ภาคประชาสังคมและนักวิชาการระบุในช่วงท้ายว่า
การค้นหาความจริงอย่างรอบด้านและการคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสม จะเป็นกลไกสำคัญในการฟื้นฟูความเชื่อมั่นของประชาชนต่อรัฐและกระบวนการยุติธรรมในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มา : https://www.facebook.com/share/p/19UEDEkesL/
ร่วมเป็นสักขีพยานเพื่อสันติภาพ ณ ปาตานี
Bersama kita menjadi saksi demi kedamaian di PATANI