นักวิชาการรัฐศาสตร์ชี้ “ปกครองตนเอง” ไม่เท่ากับแบ่งแยกดินแดน
ย้ำรัฐธรรมนูญไทยใช้คำนี้ต่อเนื่อง 3 ฉบับ
นักวิชาการรัฐศาสตร์ชี้ว่า “การปกครองตนเอง” ไม่ควรถูกตีความโดยอัตโนมัติว่าเท่ากับ “การแบ่งแยกดินแดน” พร้อมย้ำว่ารัฐธรรมนูญไทยใช้ถ้อยคำเกี่ยวกับหลักการปกครองตนเองมาอย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 3 ฉบับ
เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.มูฮัมหมัดอิลยาส หญ้าปรัง อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว แสดงความคิดเห็นต่อการถกเถียงเรื่อง “การปกครองตนเอง” โดยเห็นว่าควรแยกความหมายของคำดังกล่าวออกจากแนวคิดการแบ่งแยกดินแดนให้ชัดเจน
รองศาสตราจารย์ ดร.มูฮัมหมัดอิลยาส ระบุว่า รัฐธรรมนูญไทยอย่างน้อย 3 ฉบับ ได้แก่ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2560 ต่างใช้ถ้อยคำว่า “หลักแห่งการปกครองตนเอง” ในหมวดที่เกี่ยวข้องกับการปกครองส่วนท้องถิ่น
จากเอกสารที่นำมาเผยแพร่ รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ระบุหลักให้รัฐให้ความเป็นอิสระแก่ท้องถิ่นตาม “หลักแห่งการปกครองตนเองตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น” ขณะที่รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2560 ยังคงแนวคิดเดียวกันในสาระสำคัญ
ประเด็นสำคัญ
“การปกครองตนเอง” ไม่ใช่คำยืนยันการแบ่งแยกดินแดนการตีความควรพิจารณารายละเอียดของข้อเสนอและกรอบกฎหมาย ไม่ใช่ตัดสินจากคำเพียงคำเดียว
นักวิชาการรายนี้มองว่า “การปกครองตนเอง” สามารถอยู่ภายใต้รัฐเดี่ยวได้ โดยอาจหมายถึงการกระจายอำนาจด้านการบริหาร การบริการสาธารณะ งบประมาณ หรือการตัดสินใจในระดับท้องถิ่น ขณะที่ “การแบ่งแยกดินแดน” หมายถึงการแยกพื้นที่ออกจากอำนาจอธิปไตยของรัฐเดิม ซึ่งมีสถานะและผลทางกฎหมายแตกต่างกัน
เขายังวิจารณ์บรรยากาศการถกเถียงที่นำคำว่า “การปกครองตนเอง” ไปผูกกับข้อกล่าวหาด้านความมั่นคงทันที โดยเห็นว่าอาจทำให้การอภิปรายเรื่องการกระจายอำนาจและการปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นถูกจำกัดลง รวมถึงอาจทำให้สังคมไม่พิจารณารายละเอียดของข้อเสนออย่างรอบด้าน
ประเด็นดังกล่าวมีความสำคัญในบริบทจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งคำว่า “การปกครองตนเอง” มักถูกนำมาใช้ในการถกเถียงถึงรูปแบบการกระจายอำนาจ การเลือกตั้งผู้บริหารท้องถิ่น และระดับอำนาจของประชาชนในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม การพิจารณาข้อเสนอใด ๆ จำเป็นต้องดูรายละเอียดว่าอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญและโครงสร้างของรัฐไทยหรือไม่
โพสต์ดังกล่าวจึงชวนให้สังคมแยกความหมายระหว่าง “การกระจายอำนาจ” “การปกครองตนเอง” และ “การแบ่งแยกดินแดน” ให้ชัดเจน เพื่อให้การถกเถียงทางการเมืองและนโยบายตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงและความหมายทางกฎหมาย
ที่มา : Facebook
ร่วมเป็นสักขีพยานเพื่อสันติภาพ ณ ปาตานี
Bersama kita menjadi saksi demi kedamaian di PATANI